Karol Linneusz

Karol Linneusz opisał naukowo psa w 1758 roku pod nazwą Canis familiaris Linnaeus. Karol Linneusz, urodzony 23 maja 1707 roku, zmarły 10 stycznia 1778 roku, to szwedzki przyrodnik, profesor uniwersytetu w Uppsali. Już w dzieciństwie interesował się przyrodą, obserwował i badał rośliny. Przejął to zainteresowanie od ojca pastora, który był zamiłowanym ogrodnikiem. Nie zamierzał jednak, jak ojciec robić kariery duchownej i w 1727 roku podjął studia medyczne na uniwersytecie w Lund, by po roku przenieść się do uznawanej za najlepszą wówczas w Szwecji uczelnię w Uppsali. Cały czas przy tym zajmował się swoim hobby – botaniką. Dzięki pomocy profesora historii naturalnej (wtedy tak nazywano biologię) Olofa Rudbecka Karla, otrzymał funkcję ogrodnika w uczelnianym ogrodzie botanicznym. Botanika wchodziła wówczas w zakres kształcenia lekarzy, którzy wykorzystywali zioła w leczeniu. Bardzo pogłębił swoją wiedzę botaniczną również w czasie samotnej wyprawy w 1732 po Laponii, w czasie której przebył ponad 7 tys. km i opisał wiele nowych gatunków roślin. Skutkiem tej wyprawy było szczegółowe sprawozdanie zawierające również szczegóły życia mieszkańców i obserwacje medyczne.

Włosy czuciowe

Dla psa najważniejsze są włosy czuciowe, czyli wąsy, znajdujące się nad oczami oraz pod dolną wargą. Są długie i sztywne, nie wolno ich strzyc. Włosy czuciowe, inaczej włosy zatokowe, potocznie nazywane wąsami to występujące u niektórych ssaków grube, proste i sztywne włosy z mieszkiem włosowym położonym blisko zatoki żylnej. Dzięki licznym zakończeniom nerwowym poduszeczki zatokowej sygnały dotykowe mogą być bardzo precyzyjnie przekazywane do organizmu. Włosy czuciowe umieszczone są najczęściej na policzkach, nad oczami, na górnej i dolnej wardze, rzadziej na grzbietowych stronach przednich nóg. Wibrysy pełnią rolę narządu dotyku i m.in. pomagają orientować się w zupełnych ciemnościach. Badania myszowatych i oposów ukazały, że u obu tych grup wibrysy służą do aktywnego badania przestrzeni, a ich ruch jest powiązany ze zmianami kierunku ruchu zwierzęcia i intensyfikuje się, gdy dojdzie do kontaktu z napotkanym obiektem, aby zebrać o nim dodatkowe informacje. Włosy czuciowe wyewoluowały prawdopodobnie już u mezozoicznych nadrzewnych ssaków, dając im przewagę ewolucyjną nad gadami.

Proces starzenia

Proces starzenia zaczyna się w momencie narodzin, ale jego przejawy nie są zauważalne przed upływem kilku lat. Pierwszą oznaką starzenia jest ogólny spadek aktywności, w tym skłonność do dłuższego i głębszego snu, spadek entuzjazmu do spacerów i zabawy, jak również zmniejszone zainteresowanie tym co dzieje się w domu. Do najczęstszych efektów starzenia należą:
- utrata słuchu
- utrata wzroku (zaćma)
- zmniejszona aktywność, więcej snu i zmniejszony poziom energii (częściowo w związku ze zmniejszoną pracą płuc)
- wzrost wagi (zapotrzebowanie energetyczne starszych psów może być o 30–40% mniejsze niż u młodych)
- osłabienie układu odpornościowego prowadzące do zakażeń
- zmiany skórne (grubsza lub ciemniejsza skóra, suchość prowadząca do zmniejszonej elastyczności, utrata lub siwienie sierści)
- zmiany stóp i paznokci
- zapalenie i inne problemy stawów
- osłabienie mięśni i kości
- utrata zębów
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- nietrzymanie moczu u obu płci i zapalenie gruczołu krokowego u samców
- torbiele i rak sutka u samic
- otępienie
- szmery sercowe
- cukrzyca.

Australian Cattle Dog

Australian Cattle Dog to jedna z ras psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów zaganiających. Według klasyfikacji FCI podlega próbom pracy. Australian Cattle Dog jest psem silnym i zwinnym, o masywnej budowie, wyhodowanym w Australii do pędzenia bydła podczas długich i wyczerpujących wypraw na targ. Jego podstawowymi zaletami są: wytrzymałość i wszechstronność w pracy. Pracuje cicho i często samodzielnie, kontrolując bydło dokładnie i z niewielkim wysiłkiem. Jest sprawny i czujny, mało szczekliwy. W kraju swojego pochodzenia jest popularnym psem rodzinnym.
Psy tej rasy żyją stosunkowo długo. Najdłużej żył opisany w poprzednim artykule Bluey. Jest to jak na razie udokumentowany rekord długości życia u psów.
Ich szata jest krótka, dwuwarstwowa; twardy i przylegający włos okrywowy, gęsty podszerstek. Błękitne dereszowate lub rude dereszowate. Psy błękitne zwykle mają podpalane znaczenia. Mogą występować łaty na głowie: czarne u psów błękitnych i rude u rudych dereszowatych, preferowane symetryczne rozłożenie łat. Łaty na ciele są dopuszczalne, ale niepożądane.

Najstarszy pies w historii – Bluey

Najstarszym psem w historii, według Księgi rekordów Guinnessa był Bluey, który przeżył 29 lat, 5 miesięcy i 7 dni. Bluey urodził się 7 czerwca 1910 roku, a zmarł 14 listopada 1939 roku. Jest to australijski pies pasterski, znany z długowieczności. Wiek, który osiągnął Bluey jest najstarszym udokumentowanym wiekiem psa domowego. Jego właścicielem był Les Hall z Rochester, Victoria (Australia). Bluey przybył do niego jako szczeniak w 1910 i pracował wśród owiec i bydła przez prawie 20 lat, zanim został uśpiony 14 listopada 1939 roku. Także mieszaniec (osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian, podgatunków, gatunków lub rodzajów) rasy Australian Cattle Dog, suczka Chilla dożyła sędziwego wieku, zmarła bowiem w 1984 w wieku 32 lat i 12 dni, jednak jej wiek nie został zweryfikowany przez Księgę Rekordów Guinnessa (wydawana jest corocznie przez firmę Guinness, zawiera udokumentowane rekordy świata, zarówno naturalne, jak i osiągnięte przez ludzi). Badania wykazały, że psy rasy Australian Cattle Dog żyją średnio o rok dłużej niż psy innych ras w tej samej kategorii wagowej.

Wystawa psów

Wystawa psów to zabawa przygotowywana przez organizacje kynologiczne, której celem jest zgromadzenie psów rasowych w określonym miejscu i czasie, oraz dokonanie ich prezentacji i oceny. Wystawy psów przebiegają zgodnie z regulaminem danej organizacji. W trakcie pokazów pies musi zostać zaprezentowany w dany sposób i jest porównywany z innymi psami. Oceną psów podczas wystawy zajmują się sędziowie kynologiczni. Pod uwagę brany jest zarówno wygląd zewnętrzny psa (eksterier), jak i jego cechy psychiczne oraz ułożenie i posłuszeństwo wobec właściciela. Efektem oceny jest przyznanie psu określonej noty, a dodatkowo możliwe jest przyznanie tytułu, który otrzymuje najlepszy z porównywanych psów w danej grupie. Wystawy psów pełnią ważną rolę w selekcji najbardziej wartościowych osobników. Przyznane oceny decydują o tym, czy pies lub suka będą mogły być w późniejszym czasie wykorzystane do reprodukcji.

Najważniejsze tytuły psów to: BIS – „Zwycięzca Wystawy” – ten tytuł otrzymuje najlepszy pies na wystawie, BOG – „Zwycięzca Grupy” – otrzymuje najlepszy pies w swojej grupie, BOB – „Zwycięzca Rasy” – otrzymuje najlepszy pies w swojej rasie.

Kynologia

Kynologia to nic innego jak nauka o psach. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego podaje: „kynologia – nauka o psie, jego hodowli i tresurze”. Jest to jednakże określenie zarówno ogólne jak i uszczegóławiające w sposób, z jakim trudno się dziś zgodzić. Czym innym jest chów, czym innym hodowla, podobnie jak tresura i wychowanie. Zawężanie więc pojęcia kynologii, do tych dwóch pojęć sugeruje albo „wąskość” pojęcia, albo też nadaje akurat tym dwu aspektom nadmierne znaczenie. Uwzględnić trzeba zarówno aspekt psa jako zwierzęcia (z punktu widzenia choćby biologii czy weterynarii), jak też i szerokie spektrum jego związku z człowiekiem.

Kynologia obejmuje te zagadnienia innych nauk, które pośrednio lub bezpośrednio odnoszą się do psa, jak również bada związki pomiędzy nimi bazując na psie jako podmiocie i przedmiocie tych badań – przy czym przesądza to o uznaniu kynologii jako odrębnej dziedziny wiedzy, nie zaś sztucznie wyodrębnionych zagadnień innych nauk. Obecnie kynologia związana jest najbardziej z biologią i weterynarią.

Budowa i wygląd psa

Różnorodność ras psów, zarówno pod względem budowy jak i usposobienia, jest tak ogromna, że naprawdę ciężko się w tym ”połapać”. Było to obiektem badań m.in. grupy międzynarodowych naukowców z uniwersytetów Utah i brytyjskiego Waltham Center for Pet Nutrition, które należą do korporacji Mars, będącej producentem karmy dla psów. Otrzymane wyniki badań odkryły, że cechy fizyczne jak i charakterologiczne są zależne od genotypu.

David Alderton (także Anna Maria Krämer) prezentuje podział ras psów ze względu na ich wzrost oraz masę ciała. Wymiary te, w zależności od rasy, wahają się od. ok. 25 cm do nawet ok. 1 metra wysokości w kłębie. Masa ciała psów jest rozpięta w granicach od 1 kg do ok. 100 kg. Alderton wprowadza także ogólne rozróżnienie ras psów ze względu na:
* kształt głowy (psy okrągłogłowe,, psy długogłowe, z wydłużonymi kufami, psy o kształcie głowy kwadratowym, o mocnych i krótkich szczękach),
* typ uszu (uszy długie, uszy krótkie, do których zaliczane są uszy łamane, czyli charakterystycznie wywinięte do przodu, uszy stojące),

* długość sierści (psy długowłose, psy krótkowłose, psy szorstkowłose).

Wiek psa

Wiek psa określa się m.in. po oględzinach stanu uzębienia oraz ilości siwych włosów na głowie. U psów w wieku ok. 7 lat są widoczne starcia na kłach oraz siekaczach, w 10 – 12 roku życia następuje wypadanie zębów. Psy żyją przeciętnie 13-14 lat. Najstarszym psem w historii, według Księgi rekordów Guinnessa był Bluey, który przeżył 29 lat, 5 miesięcy i 7 dni. Według Kazimierza Ściesińskiego zestawienie porównawcze wieku psa w stosunku do człowieka przedstawia się następująco:
człowiek 6 m-cy – pies 10 lat, 10 m-cy – 14 lat, 12 m-cy – 15 lat, 18 m-cy – 20 lat, 2 lata – 24 lata, 3 lata – 28 lat, 4 lata – 32 lata, 5 lat – 36 lat, 6 lat – 40 lat, 7 lat – 44 lata, 8 lat – 48 lat, 9 lat – 52 lata, 10 lat – 56 lat, 11 lat – 60 lat, 12 lat – 64 lata, 13 lat – 68 lat, 14 lat – 72 lata, 15 lat – 76 lat, 16 lat – 80 lat, 17 lat – 84 lata, 18 lat – 88 lat, 19 lat – 92 lata, 20 lat – 96 lat.

Niemiecki uczony H. G. Niemandem podaje bardziej ogólne porównanie wieku psa z człowiekiem. Pierwszy rok życia psa w przełożeniu na życie człowieka to 14 lat. Drugi rok życia psa to 7 lat życia człowieka – czyli 2-letni pies to odpowiednik wiekowo 21-latka, a każdy następny rok życia psa stanowi 5 lat życia człowieka.

Zmysły psa

Zmysły psa to:
* węch, który jest jego najważniejszym zmysłem. Już jako ślepe szczenię zaczyna się nim posługiwać. Psy poddane odpowiednim szkoleniom wspomagają służby mundurowe w tropieniu i rozpoznawaniu przestępców na podstawie śladów zapachowych zostawionych na miejscu, w którym tamci przebywali,
* wzrok. To, co pies zobaczy nie będzie miało dla niego znaczenia, dopóki nie rozpracuje tego węchem i/lub słuchem. Wzrok psa jest słabszy niż człowieka, a objawia się to mniejszą zdolnością spostrzegania przedmiotów czy osób nieruchomych, a także brakiem widzenia obiektów dwuwymiarowych,
* słuch. Zmysł słuchu w hierarchii psa stoi za węchem i wzrokiem. Psy mają znacznie czulszy słuch niż człowiek i mogą słyszeć dźwięki o częstotliwości lub tonacji dla człowieka niesłyszalnej, a zasięg słuchu jest znacznie większy w porównaniu ze słuchem człowieka,
* dotyk. Wrażenia dotykowe pies odbiera całą powierzchnią ciała. Najważniejsze są dla niego włosy czuciowe (wąsy) nad oczami oraz pod dolną wargą. Wąsy te zwane wibryssami są długie i sztywne. Nie wolno ich strzyc,
* smak. Wrażenia smakowe są uzależnione od wrażeń węchowych. Zmysł ten nie ma dla psa znaczenia w odbieraniu wrażeń otaczającego świata.

« Previous Entries